Diety lecznicze

dieta lecznicza - pomidor

Nazwy diet, na które się natykamy, są różne, najczęściej niezgodne ze stanem faktycznym. Powszechnie słyszy się, że ktoś stosował dietę kapuścianą, grejpfrutową, jogurtową itp. Czy jednak można je w ogóle nazwać dietami?

Dieta, to sposób odżywiania się, o ustalonym bilansie pokarmów względem wieku, płci, zapotrzebowania na energię, urozmaicenia, rodzaju pracy czy stanu zdrowia.

Dietę, czyli sposób odżywiania się przeciętnej osoby, nazywa się dietą podstawową. Z założenia, ma ona zapewnić odpowiednią dawkę energii, dostosowaną do potrzeb organizmu na składniki odżywcze oraz energię. Pożywienie powinno dostarczać odpowiednie proporcje białka, węglowodanów, tłuszczy, witamin, składników mineralnych oraz błonnika. By przygotować pokarm, można stosować równe metody obróbki cieplnej, takie jak gotowanie, smażenie, pieczenie, grillowanie, duszenie.

Według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), żywienie osób chorych nie powinno różnić się od diety podstawowej, wprowadzić można jedynie niewielkie modyfikacje. Mogą one dotyczyć konsystencji potraw, wartości energetycznej, sposobu przygotowania, zawartości niektórych składników odżywczych. Jednak odstępstwa od podstawowej diety powinny być jak najmniejsze.

W tej chwili możemy spotkać się z nazewnictwem diet, uwzględniającym ich skład ( np. owocowa, bezsolna, bogatopotasowa), ich działanie na organizm (np. oczyszczająca, wzmacniająca), czy nazwę geograficzną ( śródziemnomorska). W modzie obecnie są również diety związane z grupa krwi czy kolorem oczu. Zgodnie z tymi trendami, nazwa diety powinna zawierać jej główne cechy, ze szczególnym naciskiem na jej skład i zawartość składników.

Charakterystyka podstawowych diet leczniczych

Dieta łatwostrawna

  • Jest jedną z najczęściej stosowanych diet leczniczych, unika się w niej produktów, które obciążają przewód pokarmowy.
  • Zmniejszona jest w niej zawartość błonnika, np. przez obieranie owoców i warzyw ze skórki.
  • Dobierane są specjalne techniki kulinarne : gotowanie, parowanie, pieczenie w rękawie, miksowanie, przecieranie.
  • Ogranicza się potrawy smażone, pieczone i gotowane z dodatkiem tłuszczu.
  • Z warzyw i owoców wybiera się tylko te dojrzałe oraz młode.
  • Wykluczone z diety zostają potrawy tłuste.
  • Rezygnuje się z ostrych przypraw.
  • Unika się potraw, które mogą powodować wzdęcia.
  • Posiłki są małe lecz częste 4 – 5 posiłków dziennie.

Wskazania do stosowania diety łatwostrawnej :

  • choroby, powiązane z gorączką
  • rekonwalescencja
  • stany zapalne jelit oraz błon śluzowej żołądka
  • nowotwory układu pokarmowego
  • choroby nerek i dróg moczowych
  • podeszły wiek
  • zaburzenia łaknienia
  • złe samopoczucie

 

Dieta łatwostrawna z ograniczeniem tłuszczu

  • Zmniejszenie spożycia tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, źródła nasyconych kwasów tłuszczowych.
  • Tłuszcz zostaje ograniczony do 20 % całkowitego zapotrzebowania.
  • Tłuszcze dozwolone to : oliwa z oliwek, olej rzepakowy, olej lniany, olej sojowy.
  • Masło i margaryna w niewielkich ilościach.
  • Wykluczone są smalec, słonina, boczek, łój.
  • Ograniczenie tłuszczy, może doprowadzić do braków witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, ważne jest więc większe spożycie warzyw bogatych w beta karoten.
  • Powinno unikać się tłustego nabiału i żółtek jaj.

Wskazania do stosowania diety łatwostrawnej z ograniczeniem tłuszczu :

  • przewlekłe, ostre zapalenie wątroby
  • przewlekłe, ostre zapalenie trzustki
  • kamica żółciowa
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  • przewlekłe zapalenie pęcherzyka i dróg żółciowych

 

Dieta łatwostrawna z ograniczeniem białka

  • O ograniczeniu białka powinien decydować lekarz, standardowo ogranicza się w ramach trzech poziomów, dużego, średniego, małego, odpowiednio jest to do 20-30 g, do 40-50 g, do 60-70 g.
  • 75% dostarczanego białka, powinno być białkiem pełnowartościowym
  • Kontrolowanie ilości sodu. W wielomoczu występuje jego brak, w skąpomoczu, jego nadmiar.
  • Jeżeli występują zaburzenia gospodarki wapniowo-potasowej, ogranicza się potas do 1000mg dziennie a zwiększa ilość wapnia.
  • Ten rodzaj diety może nie pokrywać zapotrzebowania na żelazo.
  • Ważne jest kontrolowanie ilości płynów.

Wskazania do stosowania diety łatwostrawnej z ograniczeniem białka:

  • niewydolność nerek
  • niewydolność wątroby
  • ostre, przewlekłe zapalenie kłębuszków nerkowych

 

Dieta łatwostrawna z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego

  • Najbardziej rygorystyczna dieta, która jest modyfikacją diety łatwostrawnej.
  • Celem diety jest zmniejszenie wydzielania soku żołądkowego, oraz wyeliminowanie mechanicznego i termicznego drażnienia błon śluzowych żołądka.
  • Zaleca się wyeliminowanie roślin strączkowych, warzyw silnie aromatycznych oraz wywarów z kości.
  • Unika pożywania potraw, które mają skrajne temperatury podawania.
  • Wyklucza się pieczywo razowe, kasze gruboziarniste, surowe warzywa i owoce.
  • Warzywa i owoce spożywa się jedynie w postaci soków, przecierów lub gotowane.
  • Białko dziennie to około 1 -1,5 g na kg masy ciała.
  • Tłuszcz ogranicza wydzielanie soku żołądkowego, jednak nie powinien on przekraczać 30 % całkowitego zapotrzebowania na energię. Powinno spożywać się tłuszcze roślinne.
  • Należy zadbać o dostarczanie odpowiedniej ilości witaminy C i beta karotenu.
  • Powinno unikać się mocnej herbaty, kawy, gazowanych napojów i alkoholu.
  • Unikać należy również ostrych przypraw i ograniczać spożycie soli.
  • Posiłki powinny być małe lecz regularne i częste, do 6 posiłków dziennie.

Wskazania do stosowania diety łatwostrawnej z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego

  • Wrzody żołądka i dwunastnicy
  • Refluks żołądkowy – przełykowy
  • Nieżyt żołądka
  • Przepuklina roztworu przełykowego

 

Dieta z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów

  • Ogranicza spożycie cukrów prostych i dwucukrów.
  • Tłuszcze w diecie stanowią 25% dziennego zapotrzebowania na energię, jednak ogranicza się te, pochodzenia zwierzęcego.
  • Podstawą diety są węglowodany o niskim wskaźniku glikemicznym IG oraz warzywa.
  • Ważna jest kontrola ilości oraz jakości posiłków, potraw oraz ich równomiernie rozłożenie.
  • Najczęściej jest to dieta niskoenergetyczna.
  • Potrawy powinny być przyrządzane podobnie jak w diecie łatwostrawnej.
  • Unikać należy alkoholu.

Wskazania do stosowania diety z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów

  • Cukrzyca

 

Dieta o kontrolowanej ilości tłuszczu

  • W diecie ważna jest odpowiednia ilość błonnika.
  • Bardzo istotne jest spożycie odpowiedniej ilości antyoksydantów.
  • Ważne jest wyeliminowanie źródeł cholesterolu < 300mg/24 h.
  • Eliminuje się potrawy z tłuszczem zwierzęcym.
  • Wykluczenie produktów zawierających tłuszcze trans.
  • Zastępowanie tłuszczy zwierzęcych, roślinnymi.
  • Ograniczenie soli i kawy.
  • Ryby morskie 3 razy w tygodniu.
  • Wskazane jest spożycie produktów bogatych w fitosterole (oleje, nasiona)

Wskazania do stosowania diety o kontrolowanej ilości tłuszczu

  • zaburzenia gospodarki lipidowej
  • choroba wieńcowa
  • zawał
  • udar
  • miażdżyca
  • nadciśnienie

 

Dieta ubogoenergetyczna

  • Tłuszcze ograniczone są do 30 % dobowego zapotrzebowania energetycznego, przy czym tłuszcze nasycone to jedynie 10%.
  • Eliminuje się cukry proste i dwucukry,
  • Węglowodany to 55-60% zapotrzebowania na energie, powinny być to głównie węglowodany o niskim IG.
  • Dieta wymaga spożywania dużej ilości błonnika.
  • Białko 15-20 % dobowego zapotrzebowania na energię. Powinno ono występować w 3 głównych posiłkach.
  • Dziennie powinno się wypijać 2 – 2,5 l płynów.
  • Eliminuje się potrawy smażone, duszone, pieczone z tłuszczem.
  • Ogranicza się spożycie soli.
  • Większe spożycie warzyw bogatych w beta karoten.
  • Rezygnacja z przekąsek między posiłkami.

Wskazania do stosowania diety ubogoenergetycznej

  • otyłość
  • nadwaga

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.